Аңлатма язуы.

    2014-2015 нче уку елына 4 нче “б” сыйныфының рус телендә сөйләшүче балалары өчен әдәби укудан эш  программасы түбәндәге документларга нигезләнеп төзелде:

-Россия Федерациясенең «Мәгариф турында» законына;

-Татарстан Республикасының «Мәгариф турында» законына;

-Федераль дәүләт башлангыч белем бирү стандартына. 2010 ел.;

-«Рус телендә сөйләшүче балалар өчен татар теле һәм әдәби уку» фәненнән дәүләт стандартына. 1-4 нче сыйныфлар. Төзүчеләр: К. С. Фәтхуллова, Р. 3. Хәйдәрова. 2011ел.;

-«Рус телле балаларга татар телен һәм әдәбиятын коммуникатив технология нигезендә укыту программасы»на (1-11 нче сыйныфлар). Авторлар: Р. З. Хәйдәрова, Р. Л. Малафеева  Казан, «Татарстан китап нәшрияты»,  2011 ел.;

-мәктәпнең укыту планына.

    Татарстан  Республикасы  Мәгариф һәм фән министрлыгы  тарафыннан тәкъдим ителгән “Рус телендә урта гомуми белем бирүче  мәктәпләрдә  татар  теле укыту программасы”нда рус телендә сөйләшүче балалар өчен татар теле һәм әдәби укуны өйрәтүдә елына барлыгы 170 сәгать каралган. Мәктәпнең укыту планында - 204 сәгать, “Татар теле” һәм “Әдәби уку” аерым фән буларак каралганга еллык  сәгатьләр 102+102 гә бүленде ( атнага татар теле – 3 сәг., әдәби уку – 3 сәг.) исәпләнде. Программадагы темаларның тәртибе дәреслектәге темалар тәртибенә туры килми. Укучыларга темаларны җиңел үзләштерү, белем бирү эзлеклелеген саклау өчен, Татарстан  Республикасы  Мәгариф һәм фән министрлыгы  тарафыннан тәкъдим ителгән “Рус телендә урта гомуми белем бирүче  мәктәпләрдә  татар  теле укыту программасы”нда бирелгән темалар тәртибе үзгәртелде. “ Кошлар һәм хайваннар дөньясында” темасы икегә буленде: “Туган як табигате” һәм “Хайваннар дөньясына”.  Башка бүлекләр темалары дәреслек темалары тәртибендә эшләнде. Бүлекләрдә дәрес саны татар теле һәм әдәби укуга түбәндәгечә бүленде:

    Дәреслек. Хәйдәрова Р.З. “Күңелле татар теле” рус телендә башлангыч гомуми белем биру оешмалары өчен дәреслек (татар теле өйрәнуче укучылар өчен). Казан “Татармультфильм” нәшрияте, 2014

   Әдәби укудан  гомуми башлангыч белем бирүнең максатл ары:

- укучыларны татарча аралашырга өйрәтү,

-4 сыйныфта бирелгән темалар буенча лексикнигезләрен системалы рәвештә үзләштерү,

-телдән һәм язма сөйләм осталыгы һәм күнекмәләрен камилләштерү,

-татар теленә хөрмәт тәрбияләү,  бу телнең дәүләт теле буларак әһәмияте зур булуына төшендерү.

    Бу максатка ирешү өчен, түбәндәге бурычларны хәл итү сорала:

1. татар сөйләмен тыңлап аңларга күнектерү;

2.  татар этикеты тәгъбирләрен кертеп, 4 сыйныфта әдәби укуда бирелгән ситуацияләр буенча диалогик сөйләм оештырырга өйрәтү;

3.  карап чыгу, танышу, өйрәнү, эзләнү максаты белән уку төрләрен кулланып, төрле жанрдагы текстларны аңлап уку күнекмәләрен үстерү;

4.  татар халкының  күренекле шәхесләре белән таныш­тыруны дәвам итү;

5.  төрле милләт укучыларының  үзара аңлашып, тату яшәвенә омтылыш тәрбияләү.

Белем бирү эчтәлегенең мәҗбүри минимумы.

Тыңлап аңлау. Дәрестә әйткән сүзләрне, җөмләләрне тыңлап тәрҗемә итә белү, интонация буенча җөмлә төрләрен билгеләү, җөмлә санын билгеләү.

Монологик сөйләм. Тәкъдим иткән тема буенча хикәя, җөмләләр яки кечкенә хикәяләр төзеп сөйләү, төрле күренешләрне укытучы ярдәмендә телдән сүрәтләү.

Уку. Бирелгән текстларны сәнгатьле уку, җөмләләрне фразаларга бүлү һәм дөрес пауза белән уку, логик басымны дөрес кую, әсәрнең төп фикерен таба белү.

Укучыларның  әзерлек дәрәҗәсенә таләпләр.

1) татар теленең өйрәнүнең әһәмиятен белү;

2) бирелгән текстларны дөрес уку һәм яза белү;

3) әйтелеше белән язылышы аерма булган сүзләрне әйтә һәм яза белү;

4) сүз басымын дөрес куеп,сүзләрне дөрес әйтә белү;

5)  сорау һәм җавап репликаларын дөрес кулланып, әңгәмә кора алу;

6) татар сөйләм этикетына хас булган  танышу,исәнләшү,саубуллашу, рәхмәт әйтү, гафу үтенү һәм башка калыпларны урынлы куллана алу;

7) тасвирлау яки хикәяләү төрендәге бәйләнешле текст төзи алу;

8) телдән һәм язмача диалогик яки монологик формада аралаша алу;

9) бәйләнешле текстларны сәнгатьле итеп һәм эчтәлеген аңлап укый алу;

10) тиешле(1000 сүз) күләмдә татар сүзләрен яттан белү.

     Метапредмет нәтиҗәләр дигәндә реаль тормышта туган про­блемаларны хәл итү өчен кирәк булган универсаль уку гамәлләрен (регулятив, коммуникатив, танып-белү) күз алдында тотабыз. Бу гамәлләр уку эшчәнлеген оештыруның һәм гон конпетенцияләр формалаштыруның нигезе булып тора. Татар теле, танып белү чарасы буларак, укучыларның фикер йөртү, интеллектуаль һәм иҗади сәләтләрен үстерүгә хезмәт итә.

Предметара төшенчәләрне формалаштыру да метапредмет нәтиҗәләр яссылыгына куела.

Метапредмет (танып-белү, регулятив, коммуникатив) нәтиҗәләр:

танып-белү

-         фикерләүне үстерү белән бәйле психик функцияләр: логик фикерләү, сәбәп-нәтиҗә бәйләнешләрен табу, индуктив, дедуктив фикерли белү;

-         классификацияләү өчен уртак билгеләрне билгеләү;

-         ихтыяр көче, максатчанлык, активлык кебек сәләтләрне формалаштыру;

-         үрнәк буенча эшли белү;

-         аерым темаларга караган сорауларга җавап бирә белү;

-         рәсем буенча җөмләләр, сораулар төзи белү;

-         аңлап укый белү;

-         укылган яки тыңланган мәгълүматның эчтәлегенә бәя бирә белү;

регулятив

-         уку хезмәтендә үзеңә максат куя, бурычларны билгели белү;

-         эш тәртибен аңлап, уку эшчәнлеген оештыра, нәтиҗәле эш алымнарын таба белү;

-         уку эшчәнлеге нәтиҗәләрен контрольгә ала белү;

-         уку хезмәтеңә бәя бирә белү;

-         укудагы уңышларның, уңышсызлыкларның сәбәбен аңлый, анализлый белү

-         укытучының күрсәтмәләрен аңлап үти белү;

-         дәрескә кирәкле уку-язу әсбапларын әзерли белү, алар белән дөрес эш итә белү;

-         дәрестә эш урынын мөстәкыйль әзерли белү һәм тәртиптә тоту күнекмәләрен үстерү;

коммуникатив

-         әңгәмәдәшеңнең фикерен тыңлый, белән аралаша белү күнекмәләрен формалаштыру;

-         аралаша белү сәләтен үстерү (аралашучанлык, хислелек, эмпатия хисләре);

-         парларда һәм күмәк эшли белү;

- әңгәмәдәшең белән контактны башлый, дәвам итә, тәмамлый белү.

Календарь- тематик план

Әдәби уку

Өстәмә әдәбият.

1.       Л.М.Минңуллин.Казан. “Мәгариф” Нәшрияты .2000. “Экиятләр”.
2.       М.Җәлил .Шигырьләр. Казан Татарстан китап нәшрияты. 2006

Л.Н.Толстой.” Л. Толстой. “Әбисе белән оныгы”. Казан Татарстан китап нәшрияты. 2006.

      3.Р.З. Хәйдәрова, Л.Ә. Гыйниятулина., Ф.Х. Хәбирова “Гомуми урта беләм бирү мәктәпләренең 4 нче сыйныфында укычы рус телле балаларга татар теленнән контроль эшләр.Яр Чаллы 2010.

       4. .Р.З. Хәйдәрова, Л.Ә. Гыйниятулина “Рус телендә сөйләшүче балаларга татар теле  укыту” Укытучылар өчен методик кулланма. Яр Чаллы 2010.

       5. .Р.З. Хәйдәрова“Рус телендә сөйләшү балаларга татар теле һәм уку дәресләре оештыру өчен тематик план. “ Яр Чаллы 2009.

         6. Р.З.Хәйдәрова “Дисклар”

У вас нет прав для создания комментариев.