/ 6
- Подробности
- Категория: Начальная школа
- Создано 03.12.2013 13:36
- Автор: Гузелия
- Просмотров: 3824
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.
Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы Теләче урта гомумбелем мәктәбе
1нче сыйныфта әдәби уку дәресе эшкәртмәсе
Башкарды: Iквалификация категорияле татар
теле һәм әдәбияты укытучысы
Сәлмәнова Гүзәлия Рафиковна
2013
Тема: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте
Максат: “Куркак юлдаш” татар халык әкияте белән таныштыру; әсәр эчтәлеген табарга өйрәтү; дөрес уку күнекмәләрен камилләштерү; танып белү эшчәнлекләрен үстерү; ярдәмчеллек, кешелеклелек сыйфатлары, зирәклек тәрбияләү.
Җиһазлау: компьютер, экран, проектор.
Чыганаклар: дәреслек, “Бала” китапханәсе материаллары, татар теленең аңлатмалы сүзлеге.
I.Ориентлашу, мотивлаштыру этабы.
1. Актуальләштерү (алда үзләштерелгән белем һәм күнекмәләрне искә төшерү).
Сез әкиятләр беләсезме? Нинди әкиятләр укыганыгыз бар?
(Җаваплар тыңлана, һәр укучыга сүз бирергә тырышырга кирәк)
2.Уку мәсьәләсен кую ситуациясе тудыру.
Бүгенге дәрестә безгә“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә кирәк. Эшне ничек оештырырбыз икән?
Көтелгән җавап:
-Әсәрне аңлап укырбыз.
- Әкиятнең исеменә игътибар итәрбез.
-Авторны истә калдырырбыз.
-Аңлашылмаган сүзләрне ачыкларбыз
-Катнашучыларны табарбыз. Аларның гамәлләренә бәя бирербез.
- Үз сүзләребез белән сөйләрбез.
-Авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен табарбыз.
II. Уку мәсьәләсен (УМ) чишү этабы.
1.“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен укыйбыз. Катнашучыларны табабыз, аларның эшләрен үз сүзләребез белән сөйләп бирергә әзерләнәбез.
Көтелгән эш һәм җаваплар:
-Әкиятне “Бала” китапханәсендә бирелгән вариантта тыңлау
-дәреслектән гөрләп уку
-сүзлек эше: элекке заманда – моннан күп вакыт, күп еллар элек, шыпырт кына-акрын гына, пышылдап (әйтү), юлдаш – юлга, сәфәргә бергә чыгучы яки бергә йөрергә килешкән кеше.
-караоке ярдәмендә хор белән уку
-берәм-берәм уку (дәреслектән)
-“Бала” китапханәсендә бирелгән сорауларга җавап бирү:
1)Рәсемдә кемнәр сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә ике юлдаш сурәтләнгән.
2)Әкият геройлары кая юл тоткан?
Көтелгән җавап:әкият геройлары урмангаюл тоткан.
3)Рәсемдә нинди хайван сурәтләнгән?
Көтелгән җавап:рәсемдә аю сурәтләнгән.
4)Аюны күргәч, әкият геройлары нишли?Көтелгән җавап: берсе кача, икенчесе җирдә ятып кала.
5)Аю әкият геройларына тияме?
Көтелгән җавап: юк, тими.
6)Җирдә яткан юлдаш аюдан курыкканмы?
Көтелгән җавап: әкияттә бу турыда әйтелмәгән. Шундый зур ерткыч хайваннан кеше курыкмый калмагандыр, әлбәттә, тик ул чарасыз кала.
-катнашучыларны атау (ике иптәш һәм аю, автор)
-автор кем? (укытучы бу әкиятнең халык иҗаты булуын аңлата)
-Катнашучыларның гамәлләре:
Беренче иптәш. Аюны күргәч, иптәшен калдырып ,агач башына менеп кача. Аю киткәч кенә төшә, аның нәрсә әйтүе белән кызыксына.
Икенче иптәш.Үлгән булып, сузылып ята. Иптәшенең соравына тапкыр җавап бирә.
Автор.Ике иптәшнең һәм аюның нишләвен автор сөйли. Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.
Без авторның киңәшен рәхмәт әйтеп кабул итәбез.
2.”Бала” китапханәсендә бирелгән тест биремнәрен эшләү (эшләү барышында фикер алышу)
1)Әкият кемнәр турында?
бер ялкау, ике бертуган, ике юлдаш.
Көтелгән җавап: ике юлдаш.
2)Ике юлдаш кая киткән?
кырга, урманга, авылга.
Көтелгән җавап: урманга.
3)Урманда бу кешеләргә нәрсә очраган?
Тиен, шүрәле, аю .
Көтелгән җавап: аю.
4)Аюны күргәч, куркак юлдаш нишли?
Йөгерә башлый, агач башына менеп кача, авылга кайтып кача.
Көтелгән җавап: агач башына менеп кача.
5)Аю җирдәге кешене күргәч, нишли?
Агачны селкетергә тотына; аның башларын, аякларын исни; аны тотып ашый Көтелгән җавап: аның башларын, аякларын исни.
6)Юлдашларның кайсысы куркак булып чыга?
Икесе дә, җиргә сузылып ятканы, агач башына качканы
Көтелгән җавап: агач башына качканы.
III.Рефлексия, бәя этабы.
1.Рефлексия.
Нәрсә эшләргә тиеш идек? (УМ искә төшерелә);
Көтелгән җавап:“Куркак юлдаш” дигән татар халык әкиятен өйрәнергә
Ничек эшләдек? (чишү юллары искә төшерелә);
Көтелгән җавап:Әсәрне аңлап укыдык, аңлашылмаган сүзләрне ачыкладык,катнашучыларны таптык, аларның гамәлләренә бәя бирдек, авторның Укучысына җиткерергә теләгән фикерен таптык.
Нинди нәтиҗә ясадык?
Көтелгән җавап: Автор әсәрдә катнашучы иптәшкә әйткән булып безгә – Укучысына киңәш бирә: куркак юлдаш белән юлга чыкмагыз, ди. Дустың булмаса - эзлә, тапсаң – югалтма, ди. Автор безгә зирәклек үрнәген дә күрсәтә: икенче иптәштән тапкыр җавап бирдертә. Ул юлдашын тугрылыксыз булуда гаепләми, битәрләми, бары тик җавабы белән аны оялырга мәҗбүр итә.Куркак юлдаш кебек булмаска кирәк. Андый кешене хөрмәт итмиләр.