1.МБОУ «Основная общеобразовательная школа с. Большой Сухояш» Азнакаевского муниципального района РТ

2.”Генерал-майор Фатыйх Булатов  истәлегенә”

3.   Ахметшина Ракия Фанисовна, первая квалификационная категория,учитель начальных классов.

4. 2014г.

“Генерал-майор Фатыйх Булатов  истәлегенә”

1.Дөньяга кеше дигән  олы зат туды.Менә аның беренче авазлары яңгырады. Сабый үзен дөньяга китергән әнисенең күкрәгенә сыенды.  Ана сабыена иң татлы, иркә сүзләрен әйтеп,  яшәү көченә ия  булган күкрәк сөтен бирде, ак биләүгә салып бишек җырын җырлады. (Бишек җыры яңгырый)

1.Бер гасыр да ун ел алда                                                                                                                                                            Түбән Сукаешта                                                                                                                                     Бер ир бала килә дөньяга.                                                                                                                       Ул вакытта әле кем уйлаган                                                                                                                             Үз исемен күмәр  дип данга!

2.Әйе ..Нәкъ менә 1902 елның 20 мартында Түбән Сукаеш  авылында җиһанга бер  ир  бала  аваз сала. Аңа  исемен  җисеменә  туры  китереп, Фатих дип  исем бирәләр..Шушы авылда аның балачагы  уза, башлангыч белемне авыл мәктәбендә ала. 

1.Бик җирсегән чакта җир-суларны                                                                                                                                             Бер күрмичә йөрәк түзәрме!?                                                                                                                                    Кендегеңне әнкәң кайда киссә                                                                                                                                    Шунда булыр җирнең үзәге...

Шушы кечкенә генә авыл безнең героебыз күңелендә  гомере буе җирнең үзәге булып кала.

Җыр. Туган авылым.

1.  Туган авылым минем,
Куеныңда синең
Гөрләп үтте үсмер елларым.
Кырларың хуш исле, (2 тапкыр)
Һәрчак язлар төсле,
Шунда туды тәүге җырларым.

2.  Инеш буең ямьле,
Суларың да тәмле,
Җилләрең дә назлы, ягымлы.
Айлы кичләрең дә  (1 тапкыр)
Әле исләремдә, —
Яратам мин туган ягымны.

3.   Яланнарың иркен,
Авылымның күрке —
Сызылып аткан алсу таңнарың,
Һаман синдә күңел,  (2тапкыр)
Онытырлык түгел
Сайрар кошларыңның моңнарын.(3тапкыр)

2. Фатих Булатов кечкенәдән үк музыкага сәләтле бала булып үсә.Еллар үткәч тә ул гармунга булган мәхәббәте турында болай ди:                                                                                                                                                      -Хәтерлим гармун тавышын ишетүгә шунда чабам.Бигрәк тә армиягә китүче егетләрнең “некрут” моңнары күңелне кузгата иде.Алар бигрәк тә күңелләрне  тетрәндерерлек итеп уйныйлар иде...

1. 1.16 яшендә аны, яшьләр арасында оста оештыручы,талантлы гармунчы буларак , яңа гына оешкан авыл Советына әгъза итеп сайлыйлар. 1919 елда Фатих Булатов җитәкчелегендә авылда халык йорты – клуб эшли башлый.Клуб бик тиз популярлык казана: анда концертлар, кычкырып китап укулар  һәм  кичке уеннар оештырыла.

Бию.  Кичке уен.

2.  1918-1920 елларда Түбән Сукаешта “Якты юл” исемле артель оештырыла.Фатих авыл яшьләре белән бу эшнең үзәгендә кайный, үзенең белемен арттыру турында да кайгырта.Тымытыкта ачылган хәрби хәзерлек курсларына йөри, мәдәният хезмәткәрләренең Бөгелмәдәге курсларын тәмамлый, шунда укыганда бер очрашу  аның тормышын бөтенләй икенче якка борып җибәрә: курсларда укучылар янына Казаннан  башына буденевка,  өстенә күн кием, биленә  наган таккан бер хәрби хәрби кеше килеп керә  һәм егетләрне хәрби хезмәткә чакыра. Берничә егет, шулар исәбендә Фатих булатов та  Казандагы татар-башкорт хәрби мәктәбенә укырга китәләр.

1. “Хәрби школага китү”Фатих Булатов шигыре.Башкара Радик Фәрхетдинов

2.Руслан – солдат биюе.

1.  1923 ел.  Шушы елдан  алып Фатих Булатовның тормышы Кызыл Армия белән бәйләнгән. Хәрби  мәктәпне тәмамлагач, ул взвод, рота, батальон командиры вазыйфаларын башкара; 1939 елда  ул полк кабул итә. Хезмәт  итү дәверендә Ф.Г.Булатов  алдынгы, тәҗрибәле совет офицеры булып таныла  һәм  аңа  беренче хөкүмәт бүләге  - “ПОЧЕТ билгесе” ордены  тапшырыла.                                                                                                                                   1941 елда Фатыйх Булатов фронтка китә һәм сугышның ахырына кадәр башта полк, аннары дивизия белән җитәкчелек итә.Фашизмны тар-мар итүдә күрсәткән батырлыклары өчен  2 Ленин ордены, 4 сугышчан Кызыл Байрак, “2нче дәрәҗәле  Суворов” орденнары белән бүләкләнә. Бик күп бүләкләр алып ул, генерал-майор дәрәҗәсенә күтәрелә.

2 .Фатих  Гарипович  Булатовка                                                                                                                                                         Дастаннар һәм җырлар җырларлык.                                                                                                                                    Аның хезмәте  һәм батырлыгына                                                                                                                                                           Өй түрендә һәйкәл куярлык!

Фатих абый, синең данлы исемең                                                                               Сугыш тарихында язылган.                                                                                                              Георгий Жуков мемуарында                                                                                                     Тиешле урын сиңа бирелгән.                                                                                                    

Сугыш бәйрәм түгел, аңлыйсыздыр                                                                                        Булды анда бик күп корбаннар.                                                                                          Сугыш кырларында ятып калды                                                                               Коралдашлар, дуслар. туганнар!

Якташыбыз батыр генералны                                                                                                    Кемнәр генә белми бу якта.                                                                                             Осталыгын, кыю батырлыгын                                                                                     Орденнары сөйли шул хакта!

1.1945 елда Фатыйх Гарипович Булатов Казанга кайта һәм  яшь буынны патриотик рухта тәрбияләүдә күп хезмәт куя. Шушы елларда үзенең дивизиясенең сугышчан юлын яктыртып “Генерал язмалары” исемле китап яза.  Тормыш иптәше – Фатыйма ханым белән 2 кыз һәм 2 улларын бик акыллы һәм эшлекле итеп тәрбиялиләр.                                                                        Ф.Г.Булатов үзенең туган ягын беркайчан да исеннән чыгармый..Туган ягына булган  мәхәббәт, чишмәләр чыңы аны һәрвакыт озата бара...                                                 

Фатих Булатов шигыре “Чишмә буенда”.

   Әй, күңелле синдә язгы авыл                                                                                                    Дәрт өстисең бөтен халыкка.                                                                                                                      Чыркылдашып кызлар көлешәләр,                                                                                          Матур яздан шатлык алыпмы.

Заманча күлмәк, ак алъяпкыч,                                                                                                        Сыгыла билләр суга барганда.                                                                                  Чишмәләргә кушылып кызлар җырлый,                                                                                Җырлый кызлар сулар алганда.

Өздерә тальян гармуннар                                                                                                                        Яңа эшләр башлап киткәндә.                                                                                               Көннәр буе эшләр гөрләтәбез                                                                                                                                                Кичен  безне клуб көткәнгә.

Сез  җырлыйсыз  кызлар, ә мин                                                                                        Гармун төймәләрен көйлимен.                                                                                                  Гармун моңнарына кушылып                                                                                       Командирдан сәлам юллыймын.

Җыр.  Әлфия

1.Фатыйх Гариф улы Булатов  1986 елның 30 гыйварында  вафат булды һәм Казанның татар зиратында җирләнде.

Ул гомеренең соңгы көннәренә кадәр Сукаеш авылы мәктәбе коллективы белән тыгыз элемтәдә торды.Аның укучыларга язган тирән эчтәлекле хатлары, котлау телеграммалары, мәктәпкә биргән бик күп сандагы бүләкләре  бүген  дә мәктәп музеенда кадерләп саклана.

Ә 1997 елдан башлап, мәктәбебез Фатыйх Гариф улы Булатов исемен йөртә.Без моның белән чиксез горурланабыз. Ел саен мәктәптә, район күләмендә Ф.Г.Булатов призына спорт ярышлары уздырыла,балалары, туганнары белән очрашулар оештырыла.

2. Татартанның гади генә кечкенә бер авылында туып, үзенең тырышлыгы  зур тормыш юлы үтеп, Ватан сугышының  мәхшәрләрен үз җилкәсендә татыган, генерал-майор дәрәҗәсенә  ирешкән  Ф.Г.Булатов кешеләргә карата игътибарлылыгы, кешелеклеге, гадилеге, тыйнаклыгы, тәртипле булып кала белүе һәм яшәве белән истә калды.

1.Хөрмәтле авылдашлар, килгән кунаклар!Данлы  сугыш  юлын үткән, күп батырлыклар күрсәткән якташыбыз, авылдашыбыз Фатыйх Гариф  улы  Булатовны 1 минут  тынлык  белән искә алыйк!

1.Фатыйх Гариф  улы  Булатовны искә алу кичәсенең беренче өлеше тәмам, Ә хәзер зур уңышлар теләп сезне мәктәпкә озатабыз!

ХӘРБИ школага китү.                                                                                                                   Егет укый Бөгелмәдә,                                                                                                                   Өйрәнә зав.клуб эшенә.                                                                                                              Авыллар көтә белгечне,                                                                                                                 Эшкә дәртле Фатыйх үзе дә.

Көтмәстән кызыл командир Командир                                                                              Килеп керә уку залына.                                                                                                               Хәрби кием, зифа буе,билдә наган,                                                                              Кызыксынып җыелдык янына.

Тиккә килмәгән командир:                                                                                                                  -Хәзер шундый заман ди.                                                                                                            Сезгә кирәк хәрби белем,                                                                                               Дошманнар күп, яман,-ди.

Ватан хисе безне җиңде,                                                                                                           Краском да моны сизде.                                                                                                      Күңелдә туды яңа тойгы,                                                                                                                                                            хәзерләнергә ул өндәде.

Өч егет безнең курстан,                                                                                                                        -Риза, дидек бер сулыштан.                                                                                                               Мусин, Хатим һәм Фатыйх,                                                                                                 Шатланалар уңыштан.

Чакырдылар военкомга                                                                                               Каушауданмы инде шунда,                                                                                                         Уңга-сулга карашабыз, күп табиблар,                                                                                                  Нәк шушында хәл кылына   безнең язмыш.

Алдылар безне хуп күреп                                                                                                         Күңел ышанып бетми кебек.                                                                                                  Вакыт аз калды китәргә,                                                                                                      Зур максатка җитәргә.

“Командир булам”- дигән уй                                                                                    Йөрәкләрне җилкетә.                                                                                                       Теләгем: авылга кайтып                                                                                                                 Баш ияргә газиз әнкәмә,                                                                                                           Ал капкага чыгып,                                                                                                                                          Ул бит өзелеп көтә.

У вас нет прав для создания комментариев.